แนวคิดคนเขียน คนอ่าน และคนไม่เขียนไม่อ่าน
posted on 14 Nov 2007 15:20 by itshee in Wikipedia
เริ่มเรื่องจากว่ามีบล็อกนึงในภาษาอังกฤษ เริ่มต้นกล่าวว่า "วิกิพีเดียกำลังล้มเหลว" (Wikipedia is failing)
จากเหตุผลหลากหลาย โดยจะเน้นในทางด้านคุณภาพของบทความวิกิพีเดียว่า
คุณภาพมันตกลง หรือว่าเนื้อหามีข้อมูลผิดพลาด และนอกจากนี้
กระแสอื่น ก็มีอีกไม่ว่า การขยายตัวที่ไร้ทิศทาง
ผู้บริหารหลักที่ถอนตัวจากโครงการ
การแยกตัวจากผู้ก่อตั้งไปเปิดเว็บไซต์สารานุกรมใหม่ต่างหากที่ห้ามแก้ได้เหมือนวิกิพีเดีย
หลังจากที่วิกิพีเดียรุ่งเรื่องมาห้าปี ติดอันดับเว็บ 1 ใน 10 ของโลก
และอันดับ 1 ใน 3 ในหลายประเทศ ในไทยอยู่ประมาณอันดับ 20 ได้ ทำให้มีหลายกระแสออกมาว่าวิกิพีเดียจะล้มเหลว
ต่อมาในวันเดียวกัน ก็มีคนนึงตั้งคำถามมาในวิกิพีเดียไทยว่า
"วิกิพีเดียไทยกำลังล้มเหลว ?" ด้วยเหตุผลเดียวกันคือ
คุณภาพของบทความวิกิพีเดียและความถูกต้อง ที่มีเพียงพอหรือไม่
ความเห็นก็มีหลายหลาก แนวความเห็น หลาย มุมมอง โดยแบ่งได้เป็น
ความเห็นจากคนอ่าน
- อยากให้มันดีกว่านี้
- อยากให้มันมีข้อมูลมากกว่านี้
- อยากให้มันมีความถูกต้องมากกว่านี้
- อยาก...
ความเห็นจากคนเขียน
- ทุกอย่างกำลังพัฒนา อยากให้มันพัฒนามากกว่านี้เหมือนกัน แต่อยากให้มีคนมาช่วยเพิ่ม
- เนื้อหาที่ไม่มีคุณภาพก็ยังคงมีมาก ต้องช่วยกันแก้ไขเพิ่มเรื่องที่ด้อยให้ดีขึ้น และเพิ่มเรื่องที่ดีให้ดีกว่าเดิม
- วิกิพีเดียไทยล้มเหลว? คิดว่าตอนนี้วิกิไทยยังไม่ประสบความสำเร็จเลย คงกำลังดีขึ้นแต่ต้องรออีกซักพักกว่าจะประสบความสำเร็จ
- ตอนนี้ผมไม่ได้คาดหวังสูง แต่แนวโน้มว่าดีขึ้นถ้าทุกคนช่วยกัน
- คนพูดมันเยอะ คนทำมันน้อยนะ - คุณภาพตอนนี้มันไม่ดีพอ เราน่าจะปรับปรุงและประเมินคุณภาพ แต่ผมไม่คิดว่าล้มเหลวนะ เมื่อไรที่เราคิดว่ามันดีแล้ว สมบูรณ์แล้วตอนนั้นละที่วิกิพีเดียล้มเหลว
สรุปก็คือ ต่างคนต่างความคิด
สรุปกันไม่ได้ก็ต้องรอดูกันต่อไปว่าอนาคตเป็นอย่างไร
คราวนี้ลองมาดูความเห็นจากคนไม่เขียนไม่อ่าน
- วิกิพีเดีย มันสารานุกรมเสรี ทุกคนมีส่วนร่วม อะไรเนี่ย พอไปเขียนก็โดนลบ น่าเบื่อ แล้วยังงี้มันจะดีได้อย่างไร (อันนี้ขอแก้ข่าวครับ พวกที่โดนลบก็พวก เขียนประวัติหมาแมวที่บ้าน เขียนนิยายแต่งเพิ่งเสร็จ เขียนชีวิตวัยเด็กจีบสาวไม่ติด โฆษณาลดความอ้วน โดนลบนะครับพวกนี้ เห็นมาเยอะเหมือนกัน)
- ก็ยังคงสู้วิกิพีเดียอังกฤษไม่ได้ ข้อมูลคงต้องพัฒนาอีกเยอะ
- หลากหลายมาก ไม่ว่าจะดี เลว ต่อว่า ชื่นชม ก็มีทุกแบบ
- และเด็ดกว่านั้นเมื่อเจอ(อดีตมั้ง)แอดมินวิกิพีเดีย เขียนในบล็อกตัวเองมั่งตามเทรนด์ไว้ว่าวิกิพีเดียจะล้มเหลว กล่าวโดยสรุปว่า
ระบบชุมชนเข้มแข็งเพียงอย่างเดียวไม่ได้ทำให้วิกิพีเดียมีคุณภาพได้ เพราะยิ่งชุมชนเข้มแข็งเท่าไร ทำให้เกิดความเสรียากขึ้น จำกัดความเสรีของผู้อื่น ในแง่มุมอื่น กลุ่มคนบางกลุ่ม สามารถมีอิทธิพลเหนือการตัดสินใจได้ พอหลักการตัดสินใจอะไรมันไม่ชัดเจน แล้วสุดท้ายก็ไปลงที่ลงประชามติ แบบพวกมากลากไป พอเป็นแบบนี้ เรื่องแบบเดียวกัน ลักษณะเดียวกัน ก็สามารถตัดสินออกมาต่างกันได้ ภาวะนี้เองแหละ ที่มันทำให้เกิดอาการ "สองมาตรฐาน" ขึ้น เป็นเหตุให้ผู้ใช้ส่วนหนึ่ง มันก็เลย "เบื่อ ๆ" เลยไม่อยากยุ่งกับวิกิพีเดียแล้ว (แต่ก็ยังได้ชื่อว่าเป็นแอดมินอยู่)
อันนั้นคือความเห็นจากบล็อกของเขา ลองมาดูความจริงเกิดอะไรขึ้น
เริ่มจากเริ่มต้นวิกิพีเดียไทยมีหลายคนที่รวมตัวกันมาช่วยสร้างช่วยเขียนช่วยพัฒนา และรวมตัวเป็นกลุ่มเป็นชุมชนอย่างเข้มแข็ง ซึ่งต่อมาคนใหม่ที่มีความเห็นหลากหลาย ใครเห็นด้วยก็เปิดแขนอ้ารับ ถ้าไม่เห็นด้วยหรือมี"ความเห็นไม่ตรง" ก็เป็นคนนอกกลุ่ม กลุ่มใหญ่ในวิกิพีเดียช่วงแรกจะเป็น"กลุ่มแอดมินทั้งเก้าและผองเพื่อน" คนใหม่ไม่รู้เรื่อง ไม่เห็นด้วยก็โดนรุมว่ากระทบ ปากบอกวิกิพีเดียเสรี แต่ห้ามเขียนขัดใจแอดมิน ไม่งั้นโดนลบ เขียนขัดใจมากก็มีถึงขั้นขู่ว่าถ้าไม่ยอมจะโดนบล็อกห้ามเขียน (ให้มันได้ยังงี้ซิบ้าไปแล้ว) พอผ่านไปนานวันเริ่มมีคนนอกกลุ่มขึ้นเยอะเรื่อย จากกฎเหล็กล้านแปดที่กลุ่มแอดมินและผองเพื่อนสร้างไว้ห้ามนู่น ห้ามนี่ ห้ามนั่น ห้ามหมดถ้าไม่ถูกใจ กลายเป็นเพียงข้อความที่ไม่มีคนสนใจ ปราสาทที่แข็งแกร่งตั้งสง่ากลางทุ่งไม่มีใครสนใจจะเข้าไปอยู่ คนนอกกลุ่มเริ่มเยอะขึ้นเรื่อย กลับกลายเป็นว่าคนที่เคยอยู่ในกลุ่มเริ่มรู้สึกว่าทำไมต้องอยู่ในกลุ่มเพราะทุกคนก็คือกลุ่ม กลุ่มใหญ่กลุ่มเดียวกันภายใต้ชื่อวิกิพีเดีย คนในกลุ่มเห็นดังนั้นจึงเริ่มทยอยออกมา จนเหลือแต่อดีตแกนนำกลุ่ม ทำให้อดีตผู้มีอิทธิพลกลายเป็นคนกลุ่มน้อย การแสดงความคิดเห็น จากเสียงหลักที่เคยชนะแน่นอนจากแต่ก่อน จากที่เคยมีอิทธิพลเหนือการตัดสินใจ จากที่เคยพวกมากลากไปได้ กลับกลายเป็นเสียงย่อยที่ หนึ่งคนเท่ากับหนึ่งเสียง ที่ทุกคนมีความเสรีเท่าเทียม เป็นเหตุให้พวกเขา "เบื่อ ๆ" และหลบหนีออกไปจากมิดแลนด์
นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า "ยัง...มันยังไม่รู้สึก"
// แก้ไข blockquote ไม่ขึ้น ครับ งงนิดหน่อย
Tags: perspective, thought, wikipedia, มุมมอง, วิกิพีเดีย, แนวคิด
จริงๆ อยากรู้เหมือนกันครับว่าพวก contributor หลักๆ ของวิกิต่างประเทศนั้น เป็นคนกลุ่มไหน? นักวิชาการ? หรือว่าเป็นคนทั่วไปในสัดส่วนที่มากเหมือนกัน ถ้ามีข้อมูลตรงนี้ ช่วยบอกหน่อยนะครับ
#1 By
มาสเตอร์แชมป์ on 2007-11-14 23:11