itshee

คำถามนี้เจอบ่อยมากว่าถ้าต้องการมีเว็บลักษณะเดียวกับวิกิพีเดีย ทำได้อย่างไร มีหลายคนที่อยากมีเว็บแนววิกิพีเดียเป็นของตัวเอง ไม่ว่าจะทำสารานุกรมการ์ตูน สารานุกรมแฮร์รีพอตเตอร์ หรือแม้แต่ทำแหล่งข้อมูลสำคัญ เป็นห้องสมุดออนไลน์ไว้อ้างอิงในหน่วยงานของตนเอง ทุกคนสามารถทำได้ และไม่ยากอย่างที่คิด

ข้อดีของระบบวิกิ หลายคนคงได้เห็นและได้ลองใช้กันแล้ว ไม่ว่าความสามารถร่วมแก้ไขหน้าเว็บพร้อมกันได้ การเก็บประวัติการแก้ไขทุกครั้ง ความง่ายต่อการอ้างถึง ความง่ายในการปรับแต่ง และการใช้งานที่ง่ายถ้าเทียบกับโปรแกรมตัวอื่น

ในการจะมีวิกิของตัวเองนั้นทำได้ไม่อย่างใดอย่างหนึ่งใน 2 แบบคือ สมัครสมาชิกเว็บที่ให้บริการวิกิ หรือ ลงโปรแกรมที่เซิร์ฟเวอร์ของตัวเอง ซึ่งแต่ละวิธีก็มีข้อดีข้อเสียแตกต่างกันออกไป

ถ้าไปสมัครสมาชิกเว็บที่ให้บริการวิกิ (คล้ายกับสมัครเขียนบล็อกในนี้ละ) ไม่ต้องมีความรู้ด้านโปรแกรมมาก สมัครเสร็จปุ๊บตามเงื่อนไขเราก็ได้เนื้อที่ทำวิกิมาทันที อยากจะทำ จะเขียน จะสร้างอะไรก็ได้ แล้วแต่เรา ซึ่งเราเป็นแอดมินของเว็บวิกิเรา จะชวนเพื่อนมาเขียน จะแต่งตั้งใครเป็นแอดมินเพิ่มก็แล้วแต่เรา แต่มีข้อเสียสองอย่างคือ (1) วิกิเราจะมีโฆษณา (ซึ่งบางที่ก็รับได้) และ (2) ไม่สามารถเข้าไปแก้ไขไฟล์ในเซิร์ฟเวอร์ได้ทำให้ไม่สามารถปรับแต่งค่าบางตัวได้ เว็บที่ให้บริการวิกิตอนนี้ก็มีหลายที่ ตัวอย่างเช่น เวตเพนต์ (Wetpaint) หรือ วิเกีย (Wikia) สำหรับเว็บอื่นที่ให้บริการอย่าง พีบีวิกิ (PBWiki)  โซเชียลเท็กซ์ (Socialtext) กูเกิลไซต์ (Google Site ซื้อมาจาก จ๊อตสปอต -JotSpot) วิกิดอต (Wikidot) วิกินู่น วิกินี่ ลองดูที่รายชื่อวิกิฟาร์มทั้งหมด

ถ้าลงโปรแกรมเองที่เซิร์ฟเวอร์ของตัวเอง ก็สามารถโหลดโปรแกรมได้ฟรีไม่ว่าคุณจะเอาไปใช้ทำงานส่วนตัว ส่วนราชการ ขายของหาเงิน ก็ฟรีหมด อย่างเช่นโปรแกรมตัวเดียวกับที่ใช้ในวิกิพีเดีย ชื่อ มีเดียวิกิ (MediaWiki) (ดาวน์โหลดได้ที่ mediawiki.org) โปรแกรมนี้ทำงานด้วยภาษาคอมพิวเตอร์ PHP และฐานข้อมูล MySQL อาจจะงงนิดหน่อย แต่จริงแล้วคุณสามารถติดตั้งโปรแกรมนี้ได้ แม้ว่าไม่มีความรู้ด้านภาษาโปรแกรมเลย (เหมือนคนเขียนบล็อกคนนี้) เพียงอัปโหลดไปยังเซิร์ฟเวอร์แล้วก็เข้าไปที่หน้า install แล้วโปรแกรมก็จะให้เราใส่ค่าต่าง ๆ เช่น ชื่อวิกิ พาสเวิร์ด อะไรพวกนั้น แค่นี้ก็เสร็จแล้ว ตัวโปรแกรมก็จะลงให้อัตโนมัติพร้อมใช้งาน คุณก็ได้วิกิของตัวเองมาใช้แล้ว หรือถ้าอยากได้วิกิหน้าตาอย่างอื่นที่ไม่เหมือนวิกิพีเดีย ก็สามารถโหลดสกิน (skin) มาใช้ได้ มีเว็บหลายตัวที่ใช้มีเดียวิกิ แต่หน้าตาคนละอย่าง เช่น mozillaZine ที่เป็นเว็บตอบคำถามเกี่ยวกับไฟร์ฟอกซ์

นอกจากนี้ถ้าใครอยากได้เว็บแบบวิกิแต่ไม่ถนัด PHP ก็ยังมีโปรแกรมฟรีหลายตัว ไม่ว่า MoinMoin ที่ทำงานด้วยภาษาไพธอน หรือ TWiki ที่ทำงานด้วยภาษาเพิร์ล ซึ่งเป็นโปรแกรมฟรีเช่นกัน โดยสองตัวนี้จะเน้นการใช้งานในองค์กรผ่านระบบอินทราเน็ต มากกว่าตัวมีเดียวิกิที่เน้นการใช้งานในอินเทอร์เน็ต

เพียงแค่นี้คุณก็มีเว็บวิกิส่วนตัวแล้วซึ่งไม่ยากอย่างที่คิด ความยากที่สุดที่จะเจอก็คือคิดว่าจะเขียนอะไรในวิกิของคุณเอง

ป.ล. วันนี้เพิ่มของเล่น MyBlogLog เข้าไปในกล่องทางขวามือ ขอบคุณคุณตุ้มเป๊ะครับ