• knife set
  • feed

    คำว่า "มลรัฐ" หลายคนคงไม่คุ้นหูกันเท่าไร คงจะได้ยินแต่รัฐ อย่าง รัฐแคลิฟอร์เนีย หรือ รัฐฮาวาย ซึ่งช่วงนี้ในวิกิพีเดียไทย ได้มีการเก็บกวาดไล่เปลี่ยนคำว่ามลรัฐให้กลายเป็นคำว่ารัฐกัน อย่างมลรัฐแคลิฟอร์เนียก็เปลี่ยนเป็นรัฐแคลิฟอร์เนีย ซึ่งแต่ละคนก็ไม่เข้าใจว่าคำว่ามลรัฐนี้อยู่ในวิกิพีเดียไทยได้อย่างไรในบทความพันกว่าหน้า

    คำว่ามลรัฐนั้นในหลายวงการได้กล่าวว่าเป็นศัพท์โบราณที่ไม่มีการใช้งานกัน ราชบัณฑิตยสถานฝ่ายภูมิศาสตร์สากล ก็เห็นควรว่าเลิกใช้คำเก่านั้นซะ นอกจากนี้ถ้าเปิดพจนานุกรมของราชบัณฑิตยสถาน ฉบับปี 2542 ก็ไม่เจอคำนี้เช่นเดียวกับฉบับเก่า ปี พ.ศ. 2525 ก็ไม่ปรากฏคำนี้

    หาคำตอบกันไม่ได้ ก็เลยลองกูเกิลคำว่า ?มลรัฐ เผื่อเจอว่าเว็บราชการเว็บไหนใช้ศัพท์คำนี้ แต่หาไปก็ไม่เจอ พบแต่พวกเว็บบอร์ดที่ก๊อปวิกิพีเดียไทยไปลง แต่ทว่า เจอเว็บหนึ่งที่มีการใช้งานคำนี้อย่างมาก เป็นบล็อกรวมเรื่องเกี่ยวกับไอทีและเทคโนโลยี blognone ซึ่งหาดูจาก site:blognone.com + "มลรัฐ" ปรากฎว่ามี 498 หน้าที่มีคำนี้ปรากฏ (บางหน้าก็ซ้ำกัน) ก็เลยรู้สึกค่อนข้างแปลกเลยทีเดียว ว่าทำไมคนในวงการไอทีถึงนิยมใช้คำนี้กัน

    ไม่แปลกที่คำนี้ไม่มีในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานเล่มใหญ่ เพราะเป็นคำเฉพาะด้านหรือเฉพาะวิชา มีระบุไว้ในพจนานุกรมของราชบัณฑิตเล่มอื่นๆ เช่น "ศัพท์นิติศาสตร์อังกฤษ-ไทย ไทย-อังกฤษ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน" (พิมพ์ล่าสุดเท่าที่ทราบเมื่อปี 2549) กับ "ศัพท์รัฐศาสตร์" ด้วย ค้นได้จากฐานข้อมูลศัพท์บัญญัติของราชบัณฑิต:

    http://rirs3.royin.go.th/coinages/webcoinage.php

    โดยส่วนใหญ่แล้วศัพท์บัญญัติจะไม่ระบุลงในเล่มใหญ่จนกว่าจะได้รับการยอมรับจากสังคมทั่วไปหรือเป็นศัพท์ที่ใช้มานานพอสมควร RID ระบุคำศัพท์แค่ 40,000 คำเอง ซึ่งที่จริงคำในภาษาไทยมีมากกว่านั้นเยอะ และศัพท์บัญญัติที่คนทั่วไปไม่รู้ไม่ใช้มีเยอะเลยทีเดียว คุณก็รู้ดี อย่างคำว่า คณิตกรณ์ ฯลฯ

    คำนี้ยังมีคนใช้อยู่ไม่น้อย แต่ไม่เคยถึงกับใช้กันแพร่หลาย เพราะคำว่ารัฐก็ค่อนข้างชัดเจนอยู่แล้ว และคนมักจะไม่ชอบพูดอะไรยาวเกินจำเป็นหรือที่ฟังเป็นภาษาทางการเกินไป คำว่า มลรัฐ นับเป็นคำที่ยังไม่ค่อยคุ้นหูคนไทยก็เลยไม่ใช้กัน

    แต่ในวงการวิชาการเขายังคงใช้กันอยู่ตามการบัญญัติของผู้อาวุโสนั่นแหละครับ อ่านข่าวก็ใช้เหมือนกันเพราะถือว่าต้องตามมาตรฐาน ไม่ว่าคนทั่วไปจะใช้จริงหรือไม่ใช้จริง

    เ็ป็นเรื่องน่าสังเกตว่าทางราชบัณฑิตก็เข้าใจกันดีว่าคำศัพท์จะเป็นหรือตายก็ขึ้นอยู่กับความนิยมของผู้ใช้ภาษาเหมือนกัน ไม่ได้คิดว่าต้องบังคับให้คนใช้ (แต่คนทั่วๆไปบางคนกลับชอบบังคับให้ใช้)แล้วก็ยังมีการอนุโลมตามความนิยมบ้างแหละ เช่นคำว่า อัตโนมัติ ที่จริงตามความหมายของรากศัพท์ภาษาบาลีสันสกฤต เพื่อให้ได้ความหมายที่ถูกต้องต้องเป็น "อัตโนวัติ" แต่ว่าคนนิยม อัตโนมัติ เพราะเสียงคล้ายกับภาษาอังกฤษ automatic มากกว่า ราชบัณฑิตก็เลยยอม และคำว่า อัตโนมัติ ได้ลงในพจนานุกรมฉบับใหญ่ ยังงี้ก็มีเหมือนกัน

    เรื่องพวกเนี้ยะน่าสนใจมาก ผมชอบติดตามความก้าวหน้า (หรือบางครั้งความอยู่นิ่ง) ของงานราชบัณฑิต open-mounthed smile

    #14 By rikker (58.8.221.208) on 2008-11-08 14:44

    ขอบคุณสำหรับข้อมูลค่ะ
    ถ้าไมได้่เข้ามาอ่านก็ยังคงนึกว่าเขายังใช้คำว่า มลรัฐ กันอยู่

    #13 By ย้ายแล้ว on 2008-11-04 23:13

    confused smile ดูข่าวเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐ นักข่าวพูด มลรัฐ กันหลายช่องเลยแฮะ double wink

    #12 By ติ่มซำนรก (203.185.129.2) on 2008-11-04 18:44

    ผมใช้คำว่า มลรัฐ ประจำมาตั้งแต่เด็กครับ

    เพราะมันถูกเขียนแบบนี้อยู่ในทะเบียนเกิด
    ซึ่งต้องจำมากรอกในใบประวัติต่าง ๆ ด้วย

    มายุคหลัง ๆ เห็นคนเรียกว่า รัฐ ก็เดาเองว่า
    เค้าขี้เกียจเรียกเต็ม ๆ เลยเอามาย่อเอาซะจนชิน

    #11 By oatato on 2008-11-04 09:54

    ทำไมมันฮิต
    คงเพราะมันฟังดูยาวกว่า "รัฐ" คำเดียวมั้งคะ
    ฟังดูมีความรู้กว่า มั้งsad smile
    แบ้วต่างกันมากหรอ
    เหมือนน่าคิด
    เหมือนไม่น่าคิด
    ถ้าเพราะเป็นศัพท์โบราณ ควรเลิกใช้
    วัฒนธรรมบางอย่างมันดูโบราณๆ ควรจะเลิกใช้ดีไหม ?

    #8 By ilumin on 2008-11-04 09:13

    อาจจะชินมาจากมณฑล

    #7 By chubby on 2008-11-04 09:07

    ในขณะที่ผู้เขียนบรรยายวิชาการเมืองการปกครองของสหรัฐอเมริกาอยู่นั้นมีผู้เรียนท่านหนึ่งถามขึ้นมาว่า


    ทำไมจึงเรียกมลรัฐทั้ง 50 รัฐของประเทศสหรัฐอเมริกาว่า มลรัฐ เนื่องจากคำว่า มล นี้มาจากคำว่ามลทิน เวลาใช้กับของสกปรกไม่ดี เราเรียกว่า มลพิษ มลภาวะ แล้วมลรัฐของสหรัฐอเมริกานั้นคงสกปรกมีมลทินหรือ? จึงตั้งชื่อว่า มลรัฐ

    ผู้เขียนจึงตอบไปว่าพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวรรณไวทยากร กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์ เป็นผู้บัญญัติศัพท์ มลรัฐ นี้ขึ้นมา แต่ทำไมจึงบัญญัติศัพท์อย่างนี้ผู้เขียนก็ตอบไม่ได้แต่ก็สัญญาว่าจะพยายามไปค้นคว้าหาคำตอบมาให้ได้ซึ่งนับว่าโชคดีที่ผู้เขียนรู้จักท่านผู้รู้ที่ราชบัณฑิตยสถานหลายท่านโดยเฉพาะท่านที่เคยทราบเรื่องนี้เมื่อครั้งที่พระองค์วรรณฯ (เป็นคำเรียกขานพระนามของท่านด้วยความเคารพ) ดำรงตำแหน่งเป็นนายกราชบัณฑิตยสถานอยู่ ระหว่าง พ.ศ.2477-2490 โดยพระองค์ท่านเป็นผู้วางกฎ เกณฑ์การบัญญัติศัพท์โดยใช้คำบาลีและสันสกฤตให้ราชบัณฑิตยสถานจนกระทั่งทุกวันนี้

    ผู้เขียนได้ไปเรียนถาม ศาสตราจารย์อดิศักดิ์ ทองบุญ ราชบัณฑิต เรื่องมลรัฐนี้ ท่านชี้แจงว่าสหรัฐอเมริกาเป็นรัฐรวมไม่ใช่รัฐเดี่ยวเหมือนประเทศไทย ตามความจริงแล้วสหรัฐอเมริกาก็เปรียบเสมือนมีประเทศอยู่ 50 ประเทศมารวมกันเป็นประเทศเดียวและแต่ละประเทศก็ยังมีอำนาจอธิปไตยของตนอยู่เป็นส่วนใหญ่ด้วยการมีอำนาจนิติบัญญัติ อำนาจบริหาร และอำนาจตุลาการภายในรัฐของตนอย่างสมบูรณ์ ดูคล้ายกับการปกครองของแคว้นมัลละ (Malla) อันเป็นแคว้นที่พระพุทธองค์เสด็จไปปรินิพพานนั่นเอง

    สมัยพุทธกาลนั้นดินแดนชมพูทวีปบริเวณที่พระพุทธเจ้าทรงจาริกอยู่นั้นประกอบด้วยแคว้นใหญ่ๆ 16 แคว้น และ 5 แคว้นเล็กซึ่งมีการเมืองการปกครองแตกต่างกันออกไปแต่มีแคว้นสองแคว้น คือแคว้นมัลละ กับแคว้นวัชชี ที่มีระบอบการปกครองแบบสามัคคีธรรมซึ่งก็ดูใกล้เคียงกับการปกครองของสหรัฐอเมริกา

    ดังนั้น การบัญญัติศัพท์เรียก 50 States ที่รวมกันเป็นประเทศสหรัฐอเมริกาจึงใช้คำว่า มลรัฐ ซึ่งมีที่มาจาก มัลละกษัตริย์ นั่นเอง


    ตัดตอนมาจาก : มติชน วัน พุธ ที่ 7 พฤศจิกายน พ.ศ
    โดย : โกวิท วงศ์สุรวัฒน์

    ---------------------------------------
    ว่าแต่ เพียงเพราะเป็นศัพท์โบราณ เลยเลิกใช้งานเหรอคะ??
    โดยส่วนตัวไม่เห็นว่ามันโบราณเลยค่ะ (หรือว่าตัวเราเองก็โบราณเลยเห็นว่ามันไม่โบราณ??) sad smile

    #6 By ファ-ン on 2008-11-04 08:35

    ทำไมได้ยินอ่ะ ตอนเค้าประกวดนางงามอ่ะ เอหรือว่าเราฟังมาไม่ดี cry

    #5 By ตุ้มเป๊ะ on 2008-11-04 08:23

    รู้จักแต่มลพิษ มลภาวะsad smile

    #4 By Meowzilla Zilla on 2008-11-04 08:01

    ผมนึกว่ามันเป็นคนละคำ
    คนละความหมายนะเนี่ย
    คนรุ่นพ่อใช้หนังสือภูมิศาสตร์ของทองใบ ส่วนเด็กสมัยใหม่ไม่สนใจภูมิศาสตร์จึงเป็นเยี่ยงนี้ไง

    #2 By อากุง on 2008-11-04 06:48

    นักภาษาศาสตร์เขารังสรรค์ให้เราได้มีทางเลือกไว้งงกันเล่นๆครับ

    ผู้ประกาศข่าวบางคนยังใช้คำว่า มลรัฐ กันอยู่เลย เพิ่งได้ยินเมื่อกี้...

    #1 By palermos on 2008-11-04 05:33